Dosier do Tema 6: As programacións didácticas vixentes

Nesta segunda entrada de dosier para as sesións do profesor Gonzalo Constenla falarei e reflexionarei sobre as tarefas realizadas na clase durante o Tema 6: As programacións didácticas vixentes.

O día 26 de novembro adicamos a segunda metade da sesión a comezar o novo tema. Poucos minutos despois de dar comezado os contidos, realizamos unha actividade de debate piramidal. O tema a tratar estaba relacionado cun dos capítulos da Resolución do 11/05/2018 pola que se ditan instrucións no curso académico 2018/2019 para a implantación do currículo da ESO e do bacharelato nos centros docentes da Comunidade Autónoma de Galicia, en concreto co capítulo V, titulado “As programacións didácticas”. No punto 3 do seu artigo 24, indícanse os diferentes elementos que conforman as programacións didácticas. A finalidade do debate piramidal era reflexionar e elixir os elementos máis importantes dunha programación didáctica a partir da lista do decreto. Para iso, primeiro eliximos tres individualmente, despois eliximos tres en grupos de catro, e por último eliximos cinco en dous grupos de oito persoas. Unha vez que os dous grandes grupos elixiron cinco elementos (os do noso grupo foron: competencias, obxectivos, metodoloxía, estándares de aprendizaxe e criterios de avaliación), puxémolos en común co profesor e vimos que non eran exactamente os mesmos; o profesor ía comentando aspectos relevantes dos diferentes elementos (por exemplo, diferenzas entre a LOE e a LOMCE na avaliación: mínimos esixibles vs. estándares de aprendizaxe) e facendo que nos cuestionáramos cales eran máis importantes nos casos en que non coincidíamos. Aprendín que nos debates piramidais, o importante é que os alumnos se involucren e que activen os seus coñecementos previos, así como que traballen certas competencias, como a negociación, a quenda de palabra e o pensamento crítico. É dicir, non se trata só de aprender contidos, senón tamén competencias. Unha das maiores dificultades foi facer un debate real nos grupos de oito persoas, xa que coa distribución da aula algúns alumnos estabamos moi lonxe doutros; outra dificultade foi tratar de convencer a outros compañeiros das escollas persoais, porque tiñamos algunhas ideas moi fixas: por exemplo, para algunhas persoas do grupo as actividades eran máis importantes que a metodoloxía, pero eu cría que a metodoloxía tiña máis transcendencia, posto que xa englobaba as actividades. En canto aos logros, quizais o máis importante foi desenvolver o espírito crítico e cambiar as nosas ideas preconcibidas grazas ao novo input recibido. Pareceume unha tarefa moi adecuada para comezar o tema facéndonos reflexionar.

A continuación comezamos a seguinte tarefa do tema: observar unha programación didáctica. Organizámonos en grupos de catro, seleccionamos un centro e descargamos a súa programación didáctica para a nosa lingua de especialidade. A maior parte da actividade levouse a cabo na seguinte sesión, o día 3 de decembro. En grupos, limos a programación escollida analizando os catro puntos que se especificaban no documento “Observación_programacións”. O primeiro punto era comprobar se a programación incluía todos os elementos que recolle a Resolución do 11/05/2018; o segundo era analizar a presenza das catro fontes da programación (didáctica, psicolóxica, sociolóxica e epistemolóxica); o terceiro era facer un breve resumo dos contidos da programación; e o cuarto era unha valoración xeral. Coa información da análise, tiñamos que preparar unha presentación utilizando a web Powtoon. Repartímonos os apartados (dúas persoas o apartado 1 e 2, e dúas o apartado 3) de forma que todos tivésemos que ler toda a programación. Fomos resumindo os puntos anteriores nun documento compartido de Google Drive, e resumimos esa información para a presentación en vídeo de Powtoown. Despois, subimos o vídeo a Youtube e compartimos as ligazóns co resto da clase, para facer na casa a parte final da actividade: unha coavaliación, na que avaliaríamos aos nosos compañeiros utilizando como modelo a rúbrica para as presentacións (menos a parte de “oral”). Aquí pódese ver a nosa presentación sobre a programación. Na tarefa aprendín a usar Powtoon, aprendín como é unha programación didáctica, a valoreina de forma crítica (na miña pouca experiencia). Nesta tarefa tivemos bastantes dificultades. En primeiro lugar, custounos administrar o noso tempo: queríamos facer a actividade ben e parámonos demasiado tempo e non conseguimos rematar na aula. En segundo lugar, quixemos utilizar Powtoon en modo compartido, para acabar antes a presentación, pero os cambios non se actualizaban nas versións compartidas dos compañeiros, co cal ao final perdemos moito tempo e tiven que rematalo na casa. A miña opinión sobre a tarefa é que é moi útil, xa que nos fai traballar cun documento real de forma práctica, comprendelo e sintetizalo, e utilizar ferramentas TIC, pero é unha tarefa moi ambiciosa se queres facela realmente ben en pouco tempo.

O día 10 de decembro demos por rematado este tema, falando das programacións didácticas das EOI. Para elo, familiarizámonos tanto co decreto 81/2018 como coa Guía curricular para a elaboración das programacións didácticas das EOI que redacta a Consellería a modo de orientación. A continuación, fixemos a última tarefa do tema, que consistía en deseñar unha unidade temática para a EOI. O profesor repartiu os niveis da EOI (desde A1 a C2) por parellas, e cada parella debía escoller un título para a unidade temática, a temporalización, un obxectivo específico, as competencias e contidos para ese obxectivo, as actividades, os criterios de avaliación, os instrumentos de avaliación, o mínimo esixible e os recursos baseándose na información que indica a Guía curricular para o seu nivel. Á nosa parella tocounos o nivel B1. Fomos recollendo a información requirida nun documento de Google Docs compartido entre as dúas, e despois trasladamos esa información a unha plantilla de infografía de Genial.ly. O resultado final pódese ver aquí. Con esta tarefa familiariceime cos documentos de referencia para a programación didáctica das EOI e aprendín as claves para a elaboración dunha unidade temática para EOI, ao mesmo tempo que mellorei un pouco máis a miña competencia dixital utilizando unha nova ferramenta TIC: Genial.ly. Pareceume unha actividade práctica de introdución á programación moi útil e realista, xa que cando sexamos profesores imos ter que elaborar programacións didácticas regularmente.

En conclusión, as tarefas realizadas neste tema axudáronnos a familiarizarnos coas programacións tanto de ESO e Bacharelato como da EOI desde unha perspectiva práctica e activa, facendo que nos puxéramos na pel dun profesor. De novo, aprendemos tanto contidos como competencias.